Wat is een APF eigenlijk?

Een Algemeen Pensioenfonds (APF) is een nieuw type pensioenfonds en een aanvulling op bestaande pensioenuitvoerders zoals verzekeraars, premiepensioeninstellingen en pensioenfondsen (bedrijfstak -, ondernemings- en beroepspensioenfondsen).

Naar verwachting is Nederland in 2016 een nieuw soort pensioenuitvoerder rijker: het Algemeen Pensioenfonds (APF). Maar vanuit welke behoefte is het APF ontstaan en voor wie biedt het APF een uitkomst?
Het onderscheidt zich van deze uitvoerders door de mogelijkheid om meerdere pensioenregelingen gescheiden, in verschillende compartimenten, uit te voeren. Deze compartimenten noemen we collectiviteitskringen.

Waarom een nieuw soort pensioenuitvoerder?
Het APF is in eerste instantie in het leven geroepen om de consolidatie van met name pensioenfondsen te vergemakkelijken. Die behoefte zien we in het bijzonder bij de ondernemingspensioenfondsen. Van de 237 ondernemingspensioenfondsen die er zijn, heeft een groot aantal uitdagingen op het gebied van toekomstbestendigheid. Een paar voorbeelden:

  • Ze hebben moeite om te voldoen aan steeds hogere eisen voor fondsbestuurders.
  • De lage rente, waardoor beleggingen minder opbrengen dan nodig.
  • De stijgende uitvoeringskosten.
  • Ze moeten meer uitkeren doordat mensen langer leven, en dus langer gebruik van een pensioenuitkering…
  • terwijl de instroom van nieuwe premies afneemt omdat er minder jonge werkenden zijn (en steeds meer ouderen).

DNB heeft een volledig overzicht van de toekomstbestendigheidsrisico’s van pensioenfondsen.

Pensioenfondsen die ook met een herstelplan onvoldoende konden voldoen aan de toekomstbestendigheidseisen, hadden voorheen een aantal opties. Ten eerste kon een fonds liquideren (zich opheffen). De achterliggende werkgever sloot voor de toekomstige pensioenopbouw een regeling af bij een verzekeraar of PPI en het fonds bracht de liggende voorziening over naar de verzekeraar. De deelnemers kregen dan een verzekerde regeling. Ten tweede kon het pensioenfonds zich aansluiten bij een bedrijfstakpensioenfonds in zijn sector, dat bijvoorbeeld meer schaal had.

Die opties hadden echter een aantal nadelen. In het geval van verzekeraars op het gebied van prijs: om de gegarandeerde einduitkering te kunnen doen moeten de verzekeraars hoge buffers aanhouden die werden doorberekend in de premie. Bovendien is de financiering van een additionele indexatie kostbaar. In het geval van aansluiting bij een bedrijfstakpensioenfonds levert het fonds veel in op het gebied van identiteit, zeggenschap en inspraak. Meer keuzemogelijkheden voor het borgen van toekomstbestendigheid zijn dus cruciaal, zo vond ook staatssecretaris Klijnsma.

En (mede)daarom werd het APF in het leven geroepen. Dat maakt het mogelijk om een kwalitatief hoogstaande pensioenuitvoering te realiseren tegen een scherpe prijs, met schaalvoordelen, professioneel bestuur en behoud van eigenheid.

Toch is een APF niet alleen bedoeld voor consoliderende pensioenfondsen. Ook voor de werkgevers in de vrije markt biedt het APF een prima mogelijkheid voor pensioenuitvoering!

Hoe werkt een APF precies?
Een APF is in de basis een ‘normaal’ pensioenfonds. De mee- en tegenvallers van de beleggingen worden gedeeld door de deelnemers, er wordt gestreefd naar indexatie (‘inflatiecorrectie’), er is sprake van dekkingsgraden, qua toezicht is het FTK van toepassing (hier een nuttig blog voor wie meer wil weten over het FTK en de verschillen tussen een APF en een pensioenverzekeraar). Toch zijn er ook verschillen.

Binnen een APF zijn meerdere collectiviteitskringen. De vermogens daarin zijn strikt afgescheiden. In de oorspronkelijke plannen zou ieder ondernemingspensioenfonds zijn eigen kring hebben. Er zouden vooral voordelen behaald worden op het gebied van governance en ‘inkoop’ door dezelfde uitvoerders te kiezen. De echte voordelen ontstaan echter wanneer gekozen wordt om risico’s en resultaten met elkaar te delen. We zien inmiddels dan ook ‘standaard kringen’ waar meerdere werkgevers in kunnen. Het APF biedt daardoor tevens een oplossing voor ‘gewone’ werkgevers met een verzekerde regeling, ook zij kunnen meedoen onder de paraplu van het APF.

Een ander verschil is de governance. Boven alle kringen staat één centraal professioneel bestuur. Om inspraak ook binnen de kringen te borgen, heeft iedere kring een eigen belanghebbendenorgaan dat zich uitspreekt over kring-specifieke thema’s.

De voordelen zijn duidelijk: de kringen delen de kosten van het centrale bestuur, de governance, verslaglegging, et cetera. Dat drukt de bestuurlijke lasten. Ook de kosten van vermogensbeheer en administratie kunnen bijvoorbeeld een stuk lager uitpakken, doordat er met gebundelde inleg scherper onderhandeld kan worden over de prijs hiervan. Belangrijker nog, door samen in één kring te zitten kunnen mee- of tegenvallende beleggingsresultaten gedeeld worden, naast het inkoopvoordeel. Hiermee biedt het APF een toekomstbestendige oplossing, niet alleen in inkoop, maar ook in risicodeling.

Hoe zit het met governance? Bestuur en belanghebbendenorgaan.
Een belangrijk aspect van het APF is de governance. Deze kan om meerdere manieren worden ingevuld. Boven de kringen heeft een APF één centraal, professioneel en onafhankelijk bestuur. Of een paritair bestuur. Daarnaast heeft een APF ook een onafhankelijke Raad van Toezicht (tenzij er sprake is van een paritair bestuur). Iedere solidariteitskring heeft bovendien een eigen belanghebbendenorgaan dat bestaat uit een afvaardiging namens werkgevers, deelnemers en gepensioneerden uit die kring. Wanneer een ondernemingspensioenfonds liquideert en de werkgever toetreedt tot een APF zal dit belanghebbendenorgaan kunnen bestaan uit de voormalige bestuursleden van de deelnemende pensioenfondsen. Zij hebben invloed op het beleid binnen een kring, bijvoorbeeld op het gebied van de indexatieambitie of beleggingsbeleid via advies- en goedkeuringsrechten. Het belanghebbendenorgaan heeft geen inspraak op bedrijfsmatige beslissingen. Zou dat wel zo zijn, dan zou dat de bestuurbaarheid van het APF in gevaar brengen, aldus de wetgever.

Eén beestje met meerdere namen
Een APF kan door verschillende partijen worden opgericht. Ten eerste dus door meerdere ondernemingspensioenfondsen die met elkaar gezamenlijk een APF oprichten en daarin samengaan. We spreken dan van een multi-client APF. Een APF kan ook worden opgericht door een concern dat meerdere ondernemingspensioenfondsen heeft. We noemen dat een single-cliënt APF, voor concerns met meerdere pensioenfondsen een prima uitkomst. Tot slot zien we APF initiatieven van commerciële partijen. Denk aan verzekeraars (Centraal Beheer) of pensioenuitvoerders. Een dergelijk APF staat open voor alle werkgevers die niet onder een verplicht gesteld BPF vallen. We spreken dan van een multi-client commercieel APF. Het belangrijkste voordeel van deze soort APF is dat het niet beperkt is tot een sector of segment, en tevens het platform al klaargezet heeft om in te stappen. Ook is het bij deze APF’en van belang om innovaties te bieden in uitvoering, communicatie en direct schaalvoordeel. Alleen dan kunnen ze voldoende aantrekkelijk zijn voor geïnteresseerde pensioenfondsen en werkgevers.

Niet alle APF’s zijn straks hetzelfde
Hoewel de randvoorwaarden van een APF bij wet geregeld zijn, verschillen uitvoerders in hoe ze hun APF specifiek vormgeven. Ze verschillen dus op meerdere punten – bijvoorbeeld de invulling van de kringen, pensioencommunicatie en beleggingsinnovaties.

Een voorbeeld bij het Centraal Beheer APF is dat werkgevers hun regeling in een eigen kring onderbrengen, of zich kunnen aansluiten bij één of meerdere van de standaard kringen. Het Centraal Beheer APF kent drie standaard DB kringen en een standaard DC-kring. Het onderscheid binnen de DB kringen zit in de mate van risico en de daaraan gekoppelde indexatie-ambitie. Bij DB kennen we een Low, Medium en High risk kring. Tevens kiezen we ook voor een DC-kring waarin we direct de nodige innovaties door kunnen voeren waar het gaat om beleggen. Veel werkgevers hebben bovendien te maken met meerdere pensioentoezeggingen (DB/DC) en kunnen zo integraal combinaties maken in de pensioenopbouw.

Een voorbeeld van een verschil in pensioencommunicatie is dat er, in het geval van het Centraal Beheer APF, een online portaal is waarin deelnemers hun volledige pensioeninkomen kunnen inzien, teruggerekend naar maandbedragen van nu. We laten daarbij ook de verwachte uitgaven zien op basis van het Nibud.

Verschillen op het gebied van beleggingsinnovaties zien we bijvoorbeeld op het gebied van doorbeleggen door de pensioendatum heen, of hoe beleggingsmixen worden bepaald. Het Centraal Beheer APF zet in op een maandelijkse ALM studie voor elke deelnemer, zodat iedere maand de beste beleggingsmix gekozen wordt. Vooruitlopend op de wetgeving rondom doorbeleggen maken we collectief doorbeleggen al mogelijk vanaf dag één.

Al met al wordt het APF een belangrijk nieuw vehikel tussen de bestaande pensioenuitvoerders.

Wat is een APF eigenlijk?
Geef je mening

NAAR BOVEN