Pensioenakkoord: 8 belangrijke punten op een rij

 

Centraal Beheer APF is positief over het feit dat sociale partners en het kabinet tot elkaar zijn gekomen en samenwerken aan het toekomstige pensioenstelsel. Met de grote verscheidenheid aan pensioenoplossingen die wij u  kunnen aanbieden in onze uitvoering staan wij naar onze mening uitstekend voorgesorteerd om concrete invulling te kunnen geven aan het pensioencontract van de toekomst.

Denk hierbij aan onze DC-oplossing met default doorbeleggen, conform de Wet verbeterde premieregeling en DC met directe inkoop. Beide oplossingen sluiten aan bij de gedachte van de twee typen pensioencontracten zoals nu in het pensioenakkoord wordt voorgesteld.  Voor zover nu mogelijk informeren wij u over de 8 belangrijkste onderdelen van het pensioenakkoord, dat verder gaat dan alleen de 2e pijler pensioenopbouw.

Doelen nieuw pensioenstelsel

Het pensioenakkoord is gebaseerd op het SER-advies ‘Naar een nieuw pensioenstelsel’. Bij de vakbonden en in de politiek is er breed draagvlak voor. De hervorming moet leiden tot een meer toekomstbestendig pensioenstelsel dat:

  • beter aansluit bij de ontwikkelingen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt;
  • pensioen meer inzichtelijk en persoonlijker maakt en:
  • eerder perspectief biedt  op een koopkrachtig pensioen voor alle generaties.

Aanpassing pensioenregelingen vanaf 2022

Het akkoord is veelomvattend. Het gaat over het gehele inkomen na pensionering, inclusief AOW. Het pensioenakkoord bevat afspraken over de hoofdlijnen van het nieuwe pensioenstelsel. De afspraken worden nader uitgewerkt door een speciaal daartoe ingerichte stuurgroep bestaande uit sociale partners en het kabinet.  Pensioenuitvoerders, toezichthouders en onafhankelijke externe  deskundigen worden bij de uitwerking betrokken. Na uitwerking door de stuurgroep, komt de bijbehorende wet- en regelgeving tot stand in 2021. Vanaf 2022 wil men starten met de aanpassing van de bestaande pensioenregelingen.

Minister Koolmees heeft aangegeven dit najaar te komen met een roadmap voor aanpassing van de bestaande pensioenregelingen in de tweede pijler. Publicatie van die roadmap lijkt ons een goed moment om een eerste gesprek met u en uw adviseur aan te gaan over de gevolgen van de aanstaande hervormingen voor uw regeling.

De contouren van het nieuwe pensioenstelsel zijn de volgende:

  • Naast het pensioencontract op basis van de Wet verbeterde premieregeling is er een nieuw voorgesteld contract waarin pensioenfondsen komen tot een ambitie-overeenkomst,  een pensioencontract zonder expliciete buffers.
  • In dit nieuwe contract worden jaarlijks overschotten of tekorten vertaald naar een gefaseerde verhoging of verlaging van de pensioenaanspraak en de pensioenuitkering.
  • Het vereist eigen vermogen zoals we dat nu kennen als een norm voor de financiële gezondheid van het pensioenfonds lijkt te verdwijnen. Wel zal er waarschijnlijk een minimum grens worden gehanteerd.
  • Jaarlijks zal het beschikbare premiebudget worden aangewend voor een pensioenaanspraak op basis van de geldende rekenrente in het fonds. Vooralsnog is dat een vorm van de UFR rente.
  • Omdat er geen expliciete buffers worden aangehouden in het nieuwe contract betekent dit dat de gehele premie wordt aangewend voor de aankoop van een pensioenaanspraak. Dit maakt waarschijnlijk dat premiedemping via verwacht rendement of gemiddelde rentevoet niet langer aan de orde zal zijn.

8 belangrijke punten van het nieuwe akkoord op een rij

1. Bij overstap naar leeftijdsafhankelijke opbouw zijn er groepen die minder pensioen op kunnen bouwen, mogelijke oplossing is compensatie

Herverdeling van jong naar oud wordt afgeschaft. Dit is het einde van de doorsneesystematiek. Er komt voor iedereen gelijke premie en leeftijdsafhankelijke opbouw. Ouderen bouwen minder op dan jongeren. Dit heeft gevolgen voor alle pensioenregelingen. Kabinet en sociale partners willen compensatie voor deelnemers die anders onevenredig benadeeld worden. Gaat compensatie lukken voor alle regelingen? De stuurgroep gaat zich daarover buigen.

 

2. Kenmerken nieuw contract: Premieregeling met directe inkoop van aanspraken

De SER stelt voor een nieuw pensioencontract toe te voegen aan de bestaande pensioenregelingen. Dit is de premieregeling met directe inkoop van voorwaardelijke aanspraken. De zekerheid van een vaste uitkering wordt losgelaten. Er is geen verplichte buffer waardoor rendement eerder beschikbaar is voor verhoging van de uitkering.  Jaarlijks worden pensioenaanspraken ingekocht tegen de dan geldende marktrente. Dit contract kent uitgebreide risicodeling. Mee- en tegenvallers als gevolg van beleggingsresultaten en stijgende levensverwachting worden jaarlijks gedeeld tussen deelnemers en pensioengerechtigden. Schokken mogen in maximaal 10 jaar worden gespreid, via een gesloten of een open spreidingsmethode.

3. Juridisch aandachtspunt: Is leeftijdsonderscheid gerechtvaardigd?

In een premieregeling vormt de premie de beloning. Die is voor alle leeftijden gelijk. Maar in het nieuwe pensioencontract worden jaarlijks aanspraken ingekocht. Die aanspraken zijn voor jongeren hoger dan voor ouderen. Dit is direct leeftijdsonderscheid. Dat is verboden, tenzij een objectieve rechtvaardiging kan worden gegeven. Het pensioenfonds wordt daarop aangesproken. Het fonds loopt hier dan ook een risico. Het is daarom van belang dat het kabinet een uitgewerkte onderbouwing voor een objectieve rechtvaardiging geeft. Sociale partners, beroepspensioenverenigingen en pensioenfondsen kunnen daar dan op terug vallen.

4. Premieregeling met extra solidariteit

Door het afschaffen van de doorsneesystematiek kan volgens de SER de collectieve variant van de verbeterde premieregeling een alternatief worden voor de uitkeringsregeling die de meeste bedrijfstakpensioenfondsen aanbieden. De SER wil wel waarborgen dat de verplichtstelling aan het fonds overeind blijft in dit contract. Dit contract zou mogelijk ook aantrekkelijk kunnen zijn voor andere pensioenfondsen.

5. Heeft de uitkeringsregeling nog toekomst?

Volgens minister Koolmees hebben alle pensioencontracten na invoering van leeftijdsafhankelijke opbouw het karakter van een premieregeling. Er lijkt hiermee geen ruimte meer te zijn voor de uitkeringsregeling. De SER stelt voor om een nieuw contract toe te voegen aan de bestaande pensioencontracten. Fondsen moeten dan kiezen tussen de contracten onder 2 en 4.

6. Premieverhoging of versobering?

De mogelijkheid van premiedemping zorgt momenteel binnen veel fondsen voor herverdeling van oud naar jong. Het kabinet wil daarvan af. De premiedekkingsgraad is vaak 70 tot 80%. De premie zou dus fors verhoogd moeten worden tot kostendekkend niveau. Daar tegenover staat dat de buffers komen te vervallen, wat een verlagend effect heeft op de premies. Tegelijkertijd komt er een fiscaal maximum op de premie. Voor een forse premieverhoging is geen ruimte. De fiscaal maximaal toegestane premie wordt namelijk berekend op basis van de momenteel betaalde premies. Dan zouden veel regelingen versoberd moeten worden. Dit dilemma wordt nog een lastige discussie in de stuurgroep.

7. Het akkoord is breder dan pensioenregelingen

Het akkoord gaat over meer dan pensioen. Het gaat er ook om dat mensen hun AOW-leeftijd in goede gezondheid kunnen bereiken. Daarom stijgt de AOW-leeftijd minder snel. Er komt een tijdelijke regeling voor mensen in zware beroepen. Daarmee kunnen zij 3 jaar vóór de AOW-leeftijd uittreden. En zelfstandigen moeten een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten.

8. Eerste maatregelen: AOW en buffers pensioenfondsen

De Wet temporisering verhoging AOW-leeftijd regelt de tijdelijke bevriezing en de stapsgewijze verhoging van de AOW-leeftijd. De wet moet uiterlijk 1 juli in het Staatsblad staan. In het najaar komt minister Koolmees met een regeling waardoor pensioenfondsen met een dekkingsgraad van ten minste 100% pensioenen niet hoeven te korten.

Tijdpad: vanaf 2022 implementeren
Na uitwerking door de stuurgroep, komt de wetgeving tot stand in 2021. Daarvóór beoordelen kabinet en sociale partners of de afgesproken doelen kunnen worden gehaald. Of dat dit op een andere wijze moet. Dit noemen de vakbonden de noodrem. Vanaf 2022 is de implementatie. We houden u op de hoogte!

Pensioenakkoord: 8 belangrijke punten op een rij
4 stem(men)

NAAR BOVEN